Linux Mint installeren

Inleiding

Je hebt Linux Mint ~~opgestart~~ en uitgeprobeerd en wil nu verdergaan met de permanente installatie op je computer.
Er bestaan verschillende manieren om Linux Mint te installeren, maar binnen Linux@Mechelen standaardiseren we op twee methodes. Dit helpt ons om expertise op te bouwen en ervaringen efficiënt met elkaar te delen.

Methode 1: Windows volledig overschrijven

Bij deze methode wordt de volledige schijf gewist en wordt Linux Mint als enige besturingssysteem geïnstalleerd.

Kenmerken:

Ideaal wanneer er geen gegevens bewaard moet blijven.
De installatie verloopt eenvoudiger en sneller.
Als er wel gegevens overgedragen moeten worden, ben je verplicht een back-up te maken. Zie ook Voorbereidingen. Je behoudt echter niet de originele Windows-partitie waardoor je risico loopt om bij het maken van een back-up bestanden te vergeten en daardoor te verliezen.

Wanneer gebruiken?

Je geeft de voorkeur aan een snelle en gemakkelijke installatie en neemt de risico's op gegevens verlies erbij.
Wanneer er nauwelijks gegevens meer nodig zijn van de oude Windows‑installatie en verlies op gegevens daardoor zeer klein is.

Als deze methode de voorkeur geniet en je hebt alle gegevens die behouden moeten blijven veilig gesteld, dan kan je meteen overgaan naar (de installatie van Linux Mint (link)).

Methode 2: Windows-gegevens behouden

Bij deze methode installeer je Linux Mint naast de bestaande Windows‑installatie op dezelfde of een andere interne harde schijf. Dit werkt alleen wanneer er nog voldoende vrije ruimte is op de harde schijf/SSD. Ruimte kan je vrijmaken door een (partitie te verkleinen (link)) of te (verwijderen (link)).

Kenmerken:

De Windows partitie blijft aanwezig zodat je vanuit Linux Mint nog altijd aan de bestanden kan, maar we behouden ook de mogelijkheid om Windows op te starten voor het geval dat nodig is voor verdere dataoverdracht naar Linux Mint.
De installatie vraagt meer voorbereiding en kan al snel complex worden.
Hoewel je na de installatie gemakkelijk bestanden zoals foto's en tekstdocumenten kan overdragen van de Windows-installatie naar de Linux Mint installatie, raden we aan om vooraf aan de installatie een back-up (link naar pagina over voorbereidingen) te nemen van de bestanden.
Deze methode gaat er vanuit dat je Windows kan opstarten en je toegang hebt.

Wanneer gebruiken?

Te overwegen als er een overbodige partitie kan verwijderd worden of als er nog voldoende ruimte vrij is op een partitie om deze te verkleinen.
Je zekerheid wilt over het behouden van alle gegevens.

Als je de voorkeur geeft aan deze methode, lees dan onderstaande informatie aandachtig door en volg de instructies.

Aan de slag

Als je nog in de Linuxomgeving van de USB-stick zit, moet je de computer opnieuw opstarten en de USB-stick verwijderen zodat je terug in Windows komt.

Opslag inspecteren

Om te beginnen zullen we de indeling van de harde schijven moeten in kaart brengen om te bepalen wat er mogelijk is. Daarvoor maken we in Windows gebruik van het programma "Schijfbeheer".

Afb 1: Open schijfbeheer door met de rechter muisknop op "Start" te klikken (1) en in het menu te kiezen voor "Schijfbeheer" (2).

Afb. 2: Voorbeeld van een normale Windows partitie indeling op een computer met één interne harde schijf/SSD.

Onderaan in het venster zie je een overzicht van de partitie indeling per schijf.
Bovenaan vindt je een lijstoverzicht van alle partities. In de kolom '% vrij' zie je hoeveel ruimte er nog vrij is op een partitie.
Deze partitie heet de EFI-partitie of Systeem-partitie en is nodig om Windows op te kunnen starten. Deze kan je niet vrijmaken.
Dit is de C-schijf waar alle data van je installatie op staat en mappen zoals "Mijn documenten" of "Downloads" in opgeslagen staan.
Deze partitie is net als de EFI-partitie (3) ook voor het systeem te laten functioneren en kan je dus niet vrijmaken.

Uit bovenstaand voorbeeld kan je dus afleiden dat de schijf volledig is ingenomen door 3 partities. We zien ook dat de "Windows (C:)" partitie maar 5% vrije ruimte heeft wat neerkomt op nog geen 8 GB, wat veel te weinig is om Linux Mint te installeren. Om alsnog Linux naast Windows te configureren zal je ruimte moeten (vrijmaken (link)).

Het kan ook zijn dat er een extra partitie aanwezig is op je schijf:

Afb. 3: Voorbeeld van een indeling met extra partities en meer dan één interne harde schijf/SSD

De (G:)-partitie is zichtbaar in de Verkenner en is voorzien als data partitie/schijf. Andere letters, zoals (D:), kunnen ook gebruikt zijn.
De zwarte kleur en beschrijving "Niet-toegewezen" geeft aan dat deze ruimte aan geen enkele partitie is toegewezen en dus vrij is.

Uit Afb. 3 kunnen we opmaken dat de "Niet-toegewezen" ruimte op schijf 1 beschikbaar is om Linux Mint op te installeren. Een andere mogelijkheid is om de (G:)-partitie te (verwijderen (link)) en de vrijgemaakte ruimte te gebruiken.

Optie A: Ruimte vrijmaken door een (data) partitie te verwijderen

Als je een extra data partitie op je interne harde schijf/SSD hebt ( Afb. 3 - nr.1 ) , die je niet meer nodig hebt, dan kan je deze verwijderen en de vrije ruimte gebruiken om Linux Mint op te installeren. Zorg wel dat je eerst nagaat welke bestanden op de partitie staan die je wil behouden en kopieer deze naar een veilig plek.

Afb. 4: Rechter-klik (1) op de partitie die je wil verwijderen en selecteer "Volume verwijderen" (2).

Optie B: Ruimte vrijmaken door een partitie te verkleinen

Als je geen partities hebt die je kan verwijderen, kan je een bestaande partitie (zoals de C:) verkleinen. Daarvoor moet er wel voldoende vrije ruimte beschikbaar zijn op de partitie die je wil verkleinen. Zorg ervoor dat er minstens de helft van de totale capaciteit vrij is en dat dit niet minder is als 50GB.

Afb. 5: Voorbeeld van het verkleinen van de (C:)-partitie. Ook wel de C-schijf of Windows-partitie genoemd.

Rechter klik op de partitie die je wenst te verkleinen om zo vrije ruimte te creëren.
Selecteer Volume verkleinen in de lijst met opties.

Na enkele ogenblikken verschijnt er een venster waar je kan zien in welke mate je de partitie kan inkrimpen. Kies het gewenst aantal en druk op verkleinen.

Als de hoeveelheid veel minder is dan de vrije beschikbare ruimte op de partitie, dan kan dit liggen aan het feit dat er niet verplaatsbare data op de partitie aanwezig is.

Afb. 6: Voorbeeld van een partitie waar de beschikbare ruimte voor verkleining veel afwijkt met de totale vrije ruimte op de partitie.

In het venster "Schijfbeheer" kan je zien dat de partitie die we wensen te verkleinen over 36% vrije ruimte beschikt.
Echter geeft het venster voor verkleiner aan dat er maar 122MB beschikbaar is voor verkleining.

Dit komt doordat er aan het einde van de partitie (data aanwezig is dat niet verwijderd of verplaatst kan worden (link)).

Niet verplaatsbare data aanpakken

Voorbeelden van dit soort data zijn "Schaduwkopieën", Windows herstelpunten en het "Wisselbestand". Je kan deze uitschakelen zodat je alsnog voldoende ruimte kan vrijmaken d.m.v. (de partitie te verkleinen (link)).

Schaduwkopieën verwijderen
Schaduwkopieën zijn momentopnames van bestanden op een partitie/schijf. Ze zorgen als back-up wanneer je wil terugkeren naar een vorige versie van een bestand. De aanwezigheid van schaduwkopieën op een partitie zorgt echter voor een obstakel bij het verkleinen ervan. Het is daarom aangeraden de schaduwkopieën te verwijderen. Dit betekent echter niet dat je bestanden gaat verliezen en in het geval dat je overschakelt naar Linux zal je aan deze kopie nog maar weinig hebben. Voer daarvoor onderstaande commando uit in een command-line prompt (cmd):

vssadmin delete shadows /For=C: /all

Vervang "C:" door de schijfletter van de partitie die je wenst te verkleinen.

Herstelpunten uitschakelen en verwijderen
Net als schaduwkopieën zijn herstelpunten momentopnames. Enkel gaat het hier niet over bestanden maar over systeeminstellingen en configuratie. Ook deze data staat in de weg van het verkleinen van een partitie en zal je dus moeten verwijderen. Volg daarvoor onderstaande stappen:

Open systeeminstellingen door met de rechter muis-knop op Start te klikken en "Systeem" te selecteren.
Zoek aan de rechter zijde of onderaan het venster naar de link "Geavanceerde systeeminstellingen" en klik erop.
Open het tabblad "Systeembeveiliging"
Selecteer de partitie die je wenst te verkleinen en klik op "Configureren"
Selecteer "Systeembeveiliging uitschakelen"
Klik onderaan bij herstelpunten op "Verwijderen".
Toepassen en sluiten

Wisselbestand (virtueel geheugen) verwijderen
Het wisselbestand, of virtueel geheugen, dient als extra werkgeheugen bovenop het fysieke werkgeheugen dat aanwezig is in je computer. Het zal niet meer nodig zijn voor Linux en bovendien belet ook dit vaak het verkleinen van een partitie. Volg onderstaande stappen om het uit te schakelen:

Ga opnieuw naar Geavanceerde systeeminstellingen" en selecteer dit keer het tabblad "Geavanceerd"
Klik onder de sectie prestaties op "Instellingen"
Open het tabblad "Geavanceerd" en onder Virtueel geheugen klik je op "Wijzigen..."
Schakel bovenaan het vinkje naast "Wisselbestandsgrootte...automatisch beheren" uit.
Vink onderaan "Geen wisselbestand" aan en klik op "Instellen".
Klik op OK en Toepassen. Herstart de computer.

Als alles goed is zou je nu onder de root van de partitie (bv. c:\) geen pagefile.sys moge terugvinden (om dit bestand te kunnen zien moet je wel eerst verborgen systeembestanden laten weergeven).

De volgende stap is om je schijf te defragmenteren (Optimaliseren in geval van een SSD i.p.v. een harde schijf) zodat alle vrije ruimte beschikbaar is om af te splitsen van de partitie d.m.v. een verkleining. Open daarvoor het programma "Stations Defragmenteren en optimaliseren". Selecteer daar de partitie en klik op optimaliseren.

Open opnieuw Schijfbeheer en open opnieuw het venster op de partitie te verkleinen (link). Als alles goed is heb je nu alle vrije schijfruimte te beschikking om af te splitsen (verkleinen).

Resultaat

Naderhand zal je merken dat er "Niet-toegewezen" ruimte bij gekomen is. Deze vrije ruimte gebruiken we om (Linux mint op te installeren (link))

Installatie van Linux Mint

De installatie moet je opstarten vanuit de Linux Mint Live Boot omgeving. Eens je deze hebt opgestart zal je op het bureaublad de installatiesnelkoppeling zien staan. Klik daar op en volg de stappen om Linux Mint te installeren.

Zorg dat je Bitlocker deactiveert als deze actief is.